Strona główna Strona główna     E-mail Napisz e-mail     Wyszukiwarka Wyszukiwarka

Łożyska kulkowe i oprawy

 

               

zwykłe                  zwykłe                     skośne                  skośne

jednorzędowe         dwurzędowe          jednorzędowe        dwurzędowe 

 

              

stożkowe               oporowe                 wahliwe               igiełkowe

 

          smarownica Simalube    

                       Pierścienie             Ściągacze           smarownica               tuleje

                          Segera                 do łożysk              Simalube              łożyskowe

 

łożyska kulkowe polimerowe xiros®

 

Dobór łożyska kulkowego i obliczenie trwałości

Trwałość (L) łożyska zależy od nośności dynamicznej (C) oraz od obciążenia (P) danego łożyska. Dla bardziej złożonych warunków obciążeń należy przyjąć obciążenia równoważne (podają takie dane katalogi łożysk).

 

L - trwałość w mln obrotów
p=3 dla łożysk kulkowych
p=10/3 dla łożysk wałeczkowych

Lh - trwałość w godzinach
n - obr/min
C - daN (nośność dynamiczna)
P - daN (obciążenie łożyska)

 

Łożyska kulkowe - charakterystyka i zastosowanie łożysk

A) Łożyska kulkowe poprzeczne

1. Jednorzędowe, dwurzędowe i do iskrowników (zwykłe)

- przenoszą obciążenia promieniowe i osiowe w obu kierunkach

- prosta konstrukcja

- przystosowane do pracy przy dużych prędkościach obrotowych

- zdolność do odchyleń kątowych rzędu 2´ do 10´ (w zależności od serii)

- różne klasy dokładności

- wykonanie z koszykiem stalowym masywnym lub z tworzywa sztucznego

- łożyska dwurzędowe zapewniają większą sztywność łożyskowania

- wykonywane w postaci bez uszczelek lub z uszczelnieniami gumowymi (RS) oraz blaszanymi (Z)

- łożyska zakryte mogą pracować w temp. od -30ºC do +110ºC

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu

- łożyska do iskrowników pozbawione są jednego obrzeża na pierścieniu zew. co pozwala na montaż i demontaż obu pierścieni oddzielnie (do małych silników elektrycznych, głównie sprzęt AGD)

Oznaczenia:

2. Łożyska kulkowe skośne

a) jednorzędowe jednokierunkowe

- dzięki odpowiednio wyprofilowanej bieżni możliwość przenoszenia obciążeń w jednym kierunku.

- w zależności od kąta wykonania bieżni(15º ,25º ,40º),łożyska mogą przenosić obciążenia złożone ukierunkowane promieniowo lub osiowo

- bardzo wrażliwe na błędy współosiowości i ugięcia wału

- połączone w grupy łożysk stanowią sztywne i precyzyjne układy przenoszące dowolne kombinacje obciążeń(parowanie łożysk)

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu

- powszechnie stosowane we wrzecionach obrabiarek(łożyska ceramiczne)

Oznaczenia: 718…, 719…, 70…, 72…, 73…, 74…,

b)  jednorzędowe dwukierunkowe

- przenoszą obciążenia osiowe w obu kierunkach

- łożysk tych nie należy stosować w obciążeniach ściśle promieniowych

- bieżnia łożysk specjalnie wyprofilowana pozwala na czteropunktowy styk kulek z bieżnią

- dzielone pierścienie zewnętrzne(Q) i wewnętrzne(QJ)

- mniejsza szerokość niż łożysk dwurzędowych

- łączą cechy dwóch łożysk skośnych jednorzędowych połączonych w parę

- większa sztywność od łożysk jednorzędowych jednokierunkowych.

Oznaczenia: Q2…, Q3…, QJ2…, QJ3…,

c) dwurzędowe dwukierunkowe

- przenoszą bardzo duże obciążenia promieniowe i obciążenia osiowe w obu kierunkach

- zastosowanie do łożyskowań  o sztywnym prowadzeniu w kierunku osiowym

- wrażliwe na błędy współosiowości i ugięcia wału

- zastosowanie min. w piastach kół samochodowych(tzw. zestawy naprawcze)

Oznaczenia: 38…, 39…, 30…, 32…, 33…,

 

3. Łożyska kulkowe wahliwe

- prosta konstrukcja

- możliwość przenoszenia złożonych obciążeń

- kompensacja błędów współosiowości w wyniku niedokładności montażowych i ugięcia wału

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu a głównie w rolnictwie

- serie szerokie zapewniają dużą sztywność łożyskowania(22..,23..,112..,113..,)

Oznaczenia: 12…, 13…, 14…, 22…, 23…, 112…, 113…, 115…, 12…K, 13…K, 22…K, 23…K

 

4. Łożyska kulkowe samonastawne

- budowa na bazie łożysk kulkowych zwykłych jednorzędowych serii 62 i 63

- prosta konstrukcja

- łatwość montażu i demontażu

- w oprawach tworzą zespoły łożyskowe nabierając cech łożysk wahliwych

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu głównie rolniczego ,drzewnego, budowlanego, itp

- niskie koszty zakupu.

Oznaczenia: K62…, UC…, SA…, SB…, SC…, UK…,

 

B)  Łożyska kulkowe wzdłużne

1. Wzdłużne zwykłe oporowe (jedno i dwukierunkowe)

- prosta konstrukcja

- przenoszą znaczne obciążenia w jednym lub w dwu kierunkach

- nie przenoszą obciążeń promieniowych

- koniecznym warunkiem pracy jest obciążenie minimalną siłą osiową, co najmniej trzykrotnie większą niż wypadkowa sił wynikającą z ruchu obrotowego łożyska

- łożyska z podkładkami kulistymi mogą dodatkowo przenosić obciążenia promieniowe

Oznaczenia:

Jednokierunkowe: 511…, 512…, 513…, 514…, 532…, 533…, 534…,

Dwukierunkowe: 522…, 523…, 524…, 542…, 543…, 544…,

 

2. Wzdłużne skośne dwukierunkowe

- wyłącznie łożyska precyzyjne w najwyższych klasach dokładności

- przemysł obrabiarkowy

- przenoszą pełne  obciążenia współpracując najczęściej z innymi łożyskami, np.  NN30, NNU 49

Oznaczenia: 2344…, 2347…,

 

3. Wzdłużne baryłkowe

- wyjątkowo duża nośność  i duże prędkości obrotowe

- wykorzystywane w przemyśle ciężkim, maszynowym, hutniczym, wydobywczym

- zastosowanie w ekstremalnych warunkach pracy

 

C) Łożyska baryłkowe poprzeczne

1. jednorzędowe i dwurzędowe

- cechami zbliżone do łożysk kulkowych wahliwych, jednak przenoszą zdecydowanie większe obciążenia promieniowe i osiowe w obu kierunkach

- odporne na błędy współosiowości i ugięcia wału

- praca w trudnych i bardzo trudnych warunkach

- szerokie zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu

- większe rozmiary łożysk mocowane za pomocą tulei łożyskowej

Oznaczenia:

Jednokierunkowe: 202…, 203…, 202K…, 203K…,

Dwukierunkowe: 238…, 239…, 230…, 231…, 240…, 241…, 222…, 223…, 233…, 239…K, 230…K, 231…K, 222…K, 232…K, 223…K, 233…K, 240…K30, 241…K30.

 

D) Łożyska stożkowe poprzeczne

Szerokie zastosowanie praktycznie w każdej gałęzi przemysłu i w rolnictwie, szczególne miejsce zajmują w motoryzacji ze względu na swoją trwałość, niezawodność, łatwość i prostotę montażu. Pod względem budowy łożyska stożkowe o wymiarach metrycznych i łożyska stożkowe o wymiarach calowych są identyczne. Są to łożyska rozłączne. Składają się z pierścienia zewnętrznego ze skośną bieżnią wewnątrz i pierścienia wewnętrznego na bieżni którego osadzony jest koszyk z wałeczkami (a dokładniej - stożkami o ściętych wierzchołkach, które wyglądem przypominają wałeczki). Przeznaczone są do przenoszenia dużych, złożonych obciążeń - promieniowych i osiowych w jednym kierunku. Podczas normalnej pracy obciążenia są przenoszone przez pierścienie i wałeczki, a zadaniem koszyka jest jedynie utrzymanie osadzonego w nim zespołu wałeczków. Kosze prawie zawsze wykonywane są ze stali, bardzo rzadko z poliamidu.

Występujące serie łożysk stożkowych o wymiarach metrycznych:

Produkowane obecnie łożyska stożkowe mają zmodernizowaną konstrukcję w stosunku do pierwotnie produkowanych. Zmiany konstrukcyjne polegają na zwiększeniu rozmiaru i liczby wałeczków - bez zmiany wymiarów głównych. Osiąga się dzięki temu wyższą nośność i lepsze parametry obrotowe.
Łożyska te przejściowo oznaczano literą A za symbolem.

Często spotykane w łożyskach stożkowych jest oznaczenie X, które informuje, że w łożysku zmieniono wymiary główne, wobec czego nie może być zwykle stosowane zamiennie z wersją bez tego oznaczenia. Zmiany, które opisuje X dotyczyć mogą: zmian wysokości pierścienia wewnętrznego lub pierścienia zewnętrznego, większego ścięcia montażowego (Faza), zmian kąta nachylenia wałeczków, zmian pierścieni takich jak np. rowki, nacięcia, wargi.

Występujące serie łożysk stożkowych o wymiarach calowych:

W Polsce i Europie znajdują zastosowanie głównie w motoryzacji (koła samochodów, mosty, przekładnie), ale także w urządzeniach produkowanych w krajach, gdzie powszechnie wymiary podaje się w calach. Oznaczenia łożysk stożkowych o wymiarach calowych oparte są na systemie AFBMA, który odmiennie traktuje zespół wewnętrzny (pierścień wewnętrzny z wałeczkami) łożyska stożkowego i pierścień zewnętrzny tego łożyska. Wskutek tego oddziela się oznaczenia pierścienia wewnętrznego i zewnętrznego, rozdzielane znakiem „/".

Cały symbol opisujący łożysko stożkowe calowe można podzielić na pięć elementów:

Człon opisujący rodzaj obciążenia, przy którym może pracować łożysko stożkowe calowe - jest to oznaczenie literowe 1 lub 2 litery (EL, LL, L, LM, M, HM, H, HH, EH,T)

Człon opisujący kąt działania łożyska - jest zakodowany cyfrowo (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0). 1 to najmniejszy kąt i dalej rosnąco

Człon składający się z kodu cyfrowego - opisujący oznaczenie podstawowej serii łożyska (bezpośrednio związany ze średnicą wewnętrzną łożyska) - od 00 do 999

Człon oznaczający wyróżnik zespołu wewnętrznego lub pierścienia
- dla pierścieni wewnętrznych - od 30 do 49
- dla pierścieni zewnętrznych - od 10 do 19
- jeśli w danej serii liczba istniejących pierścieni przekracza zakres - stosuje się dodatkowo numery od 20 do 29

Jako pierwszy podawany jest symbol pierścienia wewnętrznego, za nim znak "/" i następnie symbol pierścienia zewnętrznego.

Człon oznaczający odmianę konstrukcyjną (od 1 do 3 liter)
- A albo AX - różnice w wymiarach średnic, ścięć montażowych, szerokości
- B - może dotyczyć pierścienia zewnętrznego (kołnierz) lub wewnętrznego (zmieniona konstrukcja przy zachowaniu wymiarów)
- F - kosz z poliamidu
- V - kosz ze stali specjalnej

W sumie otrzymujemy zapis typu: LM11749/LM11710 - bardzo często stosuje się zapis skrótowy (pomijający powtarzającą się część oznaczenia): LM11749/10.

Możliwe jest, że w oznaczeniu - na początku pojawi się litera J - znaczy to, że mimo oznaczeń calowych - łożysko posiada wymiary metryczne. Bardzo często łożyska serii J są traktowane jako łożyska calowe przeniesione na system metryczny. Otrzymujemy wówczas zapis typu: JLM506849/JLM506810, zapis skrócony: JLM506849/10.

E) Łożyska walcowe

1. Jednorzedowe i wielorzędowe

- łożyska z pierścieniami swobodnymi są rozłączne

- nieodporne na ugięci wału i niewspółosiowość

- przenoszą obciążenia promieniowe a niektóre też znoszą obciążenia udarowe

- wyjątkowa nośność i sztywność

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu od wrzecion obrabiarek po konstrukcje dźwigowe

Oznaczenia:

Jednorzędowe: RN…, N…, NF…, NP…, RNU…, NU…, NJ…, NH…, NUP…, NUC…, NUB…, NUJ…, NJP…,

Wielorzędowe: RNN…, NN…, RNNU…, NNU…,

2. Z pełną liczbą części tocznych - bez koszyczka

- zdecydowanie większa nośność niż łożysk z koszyczkiem

- wykonania w wysokich klasach dokładności

- zastosowanie w konstrukcjach o dużej sztywności nośności i dokładności wykonania

Oznaczenia: NCF…, NNC…, NNCL…, NNCF…, NNF…,

F) Łożyska igiełkowe

1. Masywne

- łożyska z pierścieniami swobodnymi lub bez (wersja R)

- niewielki przekrój porzeczny

- duża sztywność łożyskowania i nośność

- nieodporne na  ugięcia wału i niewspółosiowość

- przenoszą wyłącznie obciążenia promieniowe

Oznaczenia: RNA…, NA48…, NA49…, NA69…, NA40…, NA50…, NA22…, NK…, NKI…, NOA…, RNAO…, RPNA…, PNA…,

2. Cienkościenne

- bardzo mała wysokość przekroju i duża zdolność przejmowania obciążeń

- wymagają ciasnego oprawiania  w obudowie oprawy

- dno łożysk nieprzelotowych jest tak wyprofilowane by przejmować małe siły osiowe prowadzące

Oznaczenia: HK…, BK…,

3. Złożenia igiełkowe

- bardzo prosta konstrukcja.

- najmniejszy możliwy przekrój poprzeczny węzła spośród wszystkich łożysk tocznych.

- montowane w urządzeniach dopasowują się  do elementów współpracujących a jednocześnie zachowują dużą nośność.

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu zwłaszcza w przemyśle lekkim, AGD, motoryzacyjnym, precyzyjnym. 

Oznaczenia: K…, KK…, (K…ZW)

4. Igiełkowe kombinowane z innymi łożyskami

- łączą cechy łożysk z których się składają

Oznaczenia: NKIA…, NKIB…, NX…, NKX…, NKXR…,

5. Igiełkowe sprzęgła toczne jednokierunkowe

- budowa przypominają łożyska serii HK

- ruch obrotowy ograniczony do jednego kierunku

- większa nośność w wypadku zastosowania dodatkowego prowadzenia walcowego (seria HFL)

Oznaczenia: HF…, HFL…,

[Powrót do góry strony]

loga